ಅಂಗಾರಕ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ – ಸಂಕಟ ಹರಣೆಯ ಮಹಾ ವ್ರತ

 

ಅಂಗಾರಕ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ – ಸಂಕಟ ಹರಣೆಯ ಮಹಾ ವ್ರತ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ, ಬುದ್ಧಿ–ಸಿದ್ಧಿಯ ದಾತ, ಸಂಕಟನಾಶಕ ಎನ್ನಲ್ಪಡುವ ಗಣೇಶನನ್ನು ಯಾವುದೇ ಶುಭಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಗಣಪತಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾದ ವಿಶೇಷ ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗಾರಕ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಅಂಗಾರಕ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಎಂದರೆ ಮಂಗಳವಾರ (ಅಂಗಾರಕವಾರ) ಬಂದ ಚತುರ್ಥಿ ದಿನ. “ಅಂಗಾರಕ” ಎಂಬ ಪದವು ಮಂಗಳಗ್ರಹವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮಂಗಳವಾರದ ಚತುರ್ಥಿ ದಿನ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಭಾರಿ ಸಂಕಟಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಈ ದಿನವನ್ನು ಸಂಕಷ್ಟಹರ ಚತುರ್ಥಿ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ದಿನ ಶ್ರೀ ಗಣೇಶನು ಮಂಗಳಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಅನುಗ್ರಹ ನೀಡಿದನು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಮಂಗಳಗ್ರಹದ ದುಷ್ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಬಳಲುವವರು, ವಿವಾಹ ವಿಳಂಬ, ಸಾಲದ ಬಾಧೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಸಮಸ್ಯೆ, ಆರೋಗ್ಯ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುವವರು ಈ ದಿನ ವ್ರತ ಕೈಗೊಂಡರೆ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಶ್ರದ್ಧೆ ಇದೆ.

ಅಂಗಾರಕ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಭಕ್ತರು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ದೇಹವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ವ್ರತಾರಂಭ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಉಪವಾಸವಿರುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವರು ಹಣ್ಣು–ಹಾಲು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನೆ ಅಥವಾ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ದೂರ್ವಾ, ಕೆಂಪು ಹೂವುಗಳು, ಮೋದಕ ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 21 ದೂರ್ವಾ ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಬಹಳ ಫಲಪ್ರದ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ದಿನ ಗಣೇಶ ಅಥರ್ವಶೀರ್ಷ, ಸಂಕಷ್ಟಹರ ಗಣೇಶ ಸ್ತೋತ್ರ, ವಕ್ರತುಂಡ ಮಹಾಕಾಯ ಮಂತ್ರ ಜಪ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಸಂಜೆ ಚಂದ್ರೋದಯವಾದ ನಂತರ ಚಂದ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಿ, ಗಣಪತಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದರಿಂದ ವ್ರತ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಅಂಗಾರಕ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯ ಮಹತ್ವ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗೆ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ಇದು ನಮಗೆ ಸಹನೆ, ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಉಪವಾಸ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ದೇವರ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಂಬಿಕೆ ಇಡುವುದೇ ಈ ವ್ರತದ ಆಂತರಿಕ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ.

ಇಂದಿನ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಾನವನು ಅನೇಕ ಒತ್ತಡಗಳು ಮತ್ತು ಅಡಚಣೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಂಗಾರಕ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಂತಹ ವ್ರತಗಳು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಗಣಪತಿಯ ಕೃಪೆಯಿಂದ ವಿಘ್ನಗಳು ದೂರವಾಗಿ, ಜೀವನ ಸುಗಮವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಅಪಾರವಾಗಿದೆ.

ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಯುವಕರು ಈ ವ್ರತದ ಮೂಲಕ ಶ್ರದ್ಧೆ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಬಹುದು. ಕುಟುಂಬ ಸಮೇತವಾಗಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಐಕ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ಧರ್ಮದ ಜೊತೆಗೆ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಬಂಧವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಾರಾಂಶವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಅಂಗಾರಕ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಒಂದು ಮಹಾನ್ ವ್ರತವಾಗಿದ್ದು, ಸಂಕಟಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯಲು, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸೌಭಾಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಶರಣಾಗುವ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತಿ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ, ಗಣಪತಿಯ ಅನುಗ್ರಹ ಸದಾ ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತದೆ.

“ಅಂಗಾರಕ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಸಂಕಟನಾಶಕನಾದ ಗಣಪತಿಯ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಘ್ನಗಳು ದೂರವಾಗಲಿ.”